سيد علي اكبر قرشي
151
قاموس قرآن ( فارسي )
مىباشد و الحمد لله . ايْد : نيرو . قوّه . * ( « وَاذْكُرْ عَبْدَنا داوُدَ ذَا الأَيْدِ » ) * ص : 17 ياد كن بندهء ما داود را كه نيرومند بود ، در الميزان فرموده : نيرومند بود در تسبيح خدا و در حكومت و در علم و در جنگ كه جالوت را كشت چنان كه در سورهء بقره هست . * ( « وَالسَّماءَ بَنَيْناها بِأَيْدٍ » ) * ذاريات : 47 آسمانرا از نيرو ساختيم . نا گفته نماند : كلمه ايكه بعد از فعل « بنى » با باء همراه باشد مراد از آن مصالح ساختمانى است نظير اين حديث « تِلْكَ غُرَفٌ بَناها الله بِالدُّرّ وَالْياقُوت » ( تفسير برهان ذيل آيهء 30 از سورهء زمر ) و نظير اين جمله كه يكى از خلفا در حين ورود بشام و ديدن كاخ معاويه گفت : « ما علمت انّ احدا بنى بالآجر الَّا فرعون » كشّاف ج 2 ص 477 . در اين دو جمله ملاحظه مىشود كه « بالدّر - بالآجر » بعد از فعل « بنى » آمده و با باءاند و مراد از آنها مصالح ساختمانى است يعنى آن بنا با درّ و آجر ساخته شده است ، در آيهء فوق نيز چون « بايد » بعد از فعل « بنى » آمده و با باء است ميتوان گفت كه : خدا آسمانرا از نيرو ساخته است و مصالح و مادّهء اوليّه ى آن نيرو است ، نيرو پس از تكاثف به صورت مادّه در ميايد ، دانشمندان ثابت كردهاند كه : مادّه جز نيروى منبسط نيست و هر دو با هم خويشاوند هستند . و اين از حقائق قرآن مجيد است . * ( « وَأَيَّدَه بِجُنُودٍ لَمْ تَرَوْها » ) * توبه : 40 او را بلشگريانى كه نديديد نيرومند كرد . در قاموس آمده « آد يئيد ايدا : اشتدّ و قوى » . ايك : جنگل . بيشه . نى زار . اهل لغت آن را به درختان بسيار و پيچيده معنى كردهاند مثلا در قاموس آمده « الشجر الملتفّ الكثير » اين معنى با جنگل ميسازد كه به آن در لغت غابه و اجمه گويند و ايضا آن را غيضه معنى كردهاند ، و آن باتلاقى باشد كه آبش فرو رفته و در آن درخت روئيده است ، و اين با بيشه و نىزار